Knieartrose, ook wel gonartrose genoemd, oftewel artrose in de knie, is een veelvoorkomende aandoening. Daarbij verandert het kraakbeen in het kniegewricht en beweegt de knie minder soepel. Daardoor kunnen pijn, stijfheid en moeite met bewegen ontstaan. Toch betekent knieartrose niet dat u niets meer kunt doen. Integendeel: met de juiste aanpak, voldoende beweging en goede begeleiding door een fysiotherapeut kunt u uw klachten vaak duidelijk verminderen. In dit artikel leest u daarom wat knieartrose is, waardoor het ontstaat, welke symptomen erbij horen en hoe fysiotherapie kan helpen.
Wat is knieartrose?
Bij knieartrose verandert het hele kniegewricht. Het gaat dus niet alleen om het kraakbeen, maar ook om het bot, het gewrichtskapsel en de spieren rondom de knie. Normaal zorgt kraakbeen ervoor dat de botdelen soepel langs elkaar bewegen. Wanneer de kwaliteit van het kraakbeen afneemt, verloopt die beweging minder makkelijk. Daardoor kan artrose in de knie pijn en stijfheid geven.
Veel mensen noemen knieartrose ook wel slijtage van de knie. Toch is dat maar een deel van het verhaal. Het gewricht past zich namelijk ook aan. Zo kan het bot veranderen en kunnen spieren rondom de knie zwakker worden. Daardoor ontstaan klachten vaak geleidelijk. Eerst merkt u bijvoorbeeld alleen startstijfheid bij het opstaan. Later kunt u ook pijn krijgen bij lopen, traplopen of hurken.
Oorzaken van artrose in de knie
De precieze oorzaak van artrose in de knie is niet altijd aan te wijzen. Wel weten we dat meerdere factoren een rol spelen. Allereerst neemt de kans op knieartrose toe met het ouder worden. Daarnaast heeft overgewicht veel invloed, omdat de knie dan dagelijks zwaarder wordt belast.
Ook eerdere knieblessures vergroten het risico. Denk bijvoorbeeld aan een gescheurde kruisband, een meniscusletsel of een botbreuk. Verder kan een eerdere knieoperatie bijdragen aan het ontstaan van knieartrose. Bovendien spelen de stand van de benen, zoals O-benen of X-benen, en langdurige overbelasting een rol. Dat zien we bijvoorbeeld bij zwaar lichamelijk werk, veel hurken of intensief sporten.
Daarnaast kunnen andere aandoeningen, zoals reumatoïde artritis of jicht, het gewricht extra belasten. Soms speelt erfelijke aanleg mee. Kortom: knieartrose ontstaat meestal niet door één oorzaak, maar door een combinatie van factoren.
Symptomen van knieartrose
De klachten bij knieartrose verschillen per persoon. Toch zijn er een aantal symptomen die vaak voorkomen. Ten eerste hebben veel mensen last van startpijn of ochtendstijfheid. De knie voelt dan stijf aan na rust, bijvoorbeeld na slapen of lang zitten. Daarna komt de knie vaak langzaam op gang.
Daarnaast ontstaat er vaak pijn tijdens of na belasting. Lopen, traplopen, lang staan en opstaan uit een stoel kunnen dan lastig worden. Ook kunt u een krakend of schurend gevoel in de knie merken. Soms wordt de knie dik of gezwollen na inspanning. Verder kan het buigen en strekken van de knie moeilijker gaan.
In een later stadium voelen sommige mensen minder vertrouwen in de knie. De knie kan instabiel aanvoelen of minder krachtig zijn. Daardoor worden dagelijkse activiteiten, zoals boodschappen doen of fietsen, steeds lastiger. Juist daarom is het belangrijk om klachten op tijd serieus te nemen.
Fysiotherapie behandeling bij knieartrose
Fysiotherapie speelt een belangrijke rol bij artrose in de knie. De behandeling richt zich niet op genezing van het kraakbeen, maar wel op het verminderen van pijn, het verbeteren van bewegen en het vergroten van zelfstandigheid. Daarbij staan vooral oefentherapie en advisering centraal.
Oefentherapie
Oefentherapie is een bewezen en effectieve behandeling bij knieartrose. De fysiotherapeut maakt hiervoor een persoonlijk oefenprogramma dat past bij uw klachten en doelen. U werkt bijvoorbeeld aan het sterker maken van de bovenbeenspieren, heupspieren en rompspieren. Daardoor krijgt de knie meer steun en nemen piekbelastingen af.
Daarnaast helpt oefentherapie om de beweeglijkheid van de knie te verbeteren. Denk aan rustige mobiliteitsoefeningen, lichte krachtoefeningen, balanstraining en opbouw van conditie. Fietsen, wandelen en rustig oefenen binnen de pijngrens zijn vaak goede keuzes. Zo blijft u actief, terwijl u de knie verantwoord belast.
Advisering
Naast oefenen is goede advisering heel belangrijk. De fysiotherapeut legt uit wat knieartrose precies is en hoe u slim met belasting omgaat. Dat geeft duidelijkheid en voorkomt onnodige angst voor bewegen. Vervolgens krijgt u praktische adviezen over houding, traplopen, afwisseling tussen zitten en staan en het verdelen van activiteiten over de dag.
Ook leefstijladvies hoort hierbij. Zo kan gewichtsbeheersing helpen om de knie langdurig te ontlasten. Verder leert u hoe u terugval kunt voorkomen en hoe u zelf grip houdt op uw klachten. Daardoor werkt u niet alleen aan herstel, maar ook aan duurzaam zelfmanagement.
Voor mensen met artrose van de heup of knie is er sinds 2018 een basisvergoeding opgenomen in de zorgverzekering voor fysiotherapie of oefentherapie. Kijk of u in aanmerking komt voor een vergoeding bij artrose.
Wilt u een afspraak maken bij onze fysiotherapiepraktijk in Utrecht? Maak 24/7 online een afspraak. Spreekt u liever met een fysiotherapeut voordat u een afspraak maakt? Neem dan telefonisch contact op of mail naar: receptie@fysiofit-utrecht.nl
