Scoliose, oftewel een verdraaiing, verkromming en/of vergroeiing van de rug (wervelkolom), is een aandoening waarbij de ruggengraat een zijdelingse bocht maakt. Vaak is er ook sprake van een draaiing van de wervels, waardoor een ‘C-vorm’ of ‘S-vorm’ in de rug ontstaat. Deze aandoening treft wereldwijd miljoenen mensen en komt het meest voor tijdens de groeispurt van kinderen tussen de 10 en 18 jaar. Gelukkig zijn er effectieve behandelingen beschikbaar, waarbij fysiotherapie een belangrijke rol speelt.
Wat is Scoliose?
Scoliose is een driedimensionale vergroeiing van de wervelkolom. Deze aandoening zorgt ervoor dat de rug niet alleen zijwaarts buigt, maar ook draait. Hierdoor kan aan de achterkant van de ribbenkast een bolling ontstaan, een zogeheten gibbus. Scoliose is zichtbaar als een scheefstand van de rug en vaak ook van schouders of heupen. De verkromming is niet te corrigeren door simpelweg rechter te gaan staan.
Er bestaan verschillende vormen van deze aandoening:
- C-vormige scoliose: één bocht in de wervelkolom.
- S-vormige scoliose: twee bochten in tegenovergestelde richtingen.
- Scoliose met gibbus: bocht(en) in combinatie met een zichtbare ribvervorming.

Oorzaken van Scoliose
De oorzaak van scoliose is in 80% van de gevallen onbekend. Dit wordt idiopathische scoliose genoemd, en deze vorm ontwikkelt zich meestal tijdens de puberteit. Andere oorzaken zijn:
- Congenitale scoliose: aangeboren vergroeiing van de wervels.
- Degeneratieve scoliose: ontstaat op latere leeftijd door slijtage van de wervels.
- Neuromusculaire scoliose: het gevolg van aandoeningen zoals spierziektes of hersenverlammingen.
Ook een slechte houding of ongelijke beenlengte kan een bestaande scoliose verergeren.
Symptomen
Scoliose kan zich op diverse manieren uiten. De symptomen verschillen per persoon en zijn afhankelijk van de ernst van de kromming. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Zichtbare kromming van de rug (C- of S-vorm).
- Ongelijke schouder- of heuphoogte.
- Pijn in de rug, vooral bij volwassenen.
- Vermoeidheid door verhoogde spierspanning.
- Bewegingsbeperking in rug, nek of schouders.
- Ademhalingsproblemen bij ernstige krommingen door verminderde longruimte.
- Uitstralende pijn of een gekanteld bekken.
Deze klachten kunnen na verloop van tijd verergeren, zeker als geen passende behandeling wordt gestart.
Fysiotherapie bij Scoliose
Fysiotherapie is een bewezen effectieve en niet-chirurgische behandeling bij scoliose. Een vroege start van de behandeling is cruciaal. Fysiotherapie richt zich niet alleen op pijnvermindering, maar ook op het afremmen van de progressie van de kromming en het verbeteren van de houding en spierbalans.
Oefentherapie
Specifieke oefentherapie, die zich richt zich op het actief stabiliseren van de wervelkolom. De oefeningen zijn gericht op:
- Verbetering van de rompstabiliteit
- Vergroten van longcapaciteit via ademhalingstechnieken
- Vergroten van de beweeglijkheid van de rug
- Verminderen van scheefstand en pijnklachten
- Dagelijks oefenen, zowel onder begeleiding als thuis, is essentieel voor een goed resultaat.
Houdingscorrectie
Een belangrijk onderdeel van de scoliosebehandeling is het aanleren van een correcte houding. De fysiotherapeut analyseert het bewegingspatroon en leert je hoe je je houding in het dagelijks leven kunt verbeteren. Dit helpt om overbelasting van de rug te voorkomen en vergroot het bewustzijn van je lichaamshouding.
Advisering en begeleiding
Een goede scoliosebehandeling stopt niet bij oefeningen. De fysiotherapeut geeft advies over:
- Dagelijkse belasting en ergonomie
- Langdurige zelfzorg en motivatie
Bovendien biedt de therapeut ondersteuning bij het omgaan met de psychologische en fysieke impact van scoliose, zeker bij kinderen en tieners.
Wilt u een afspraak maken bij onze fysiotherapiepraktijk in Utrecht? Maak 24/7 online een afspraak. Spreekt u liever met een fysiotherapeut voordat u een afspraak maakt? Neem dan telefonisch contact op of mail naar: receptie@fysiofit-utrecht.nl
